บทที่ ๓๔ ความสุขมวลรวม

บทที่ ๓๔

บทที่ ๓๔

ความสุขมวลรวม

ในขณะที่เพื่อนข้าราชการคนอื่นได้ไปศึกษาดูงานที่ยุโรปหรือ สหรัฐอเมริกา ผมกลับรู้สึกโชคดีกว่าที่ได้ไปศึกษาดูงานด้าน การเกษตรที่ราชอาณาจักรภูฏาน “ดินแดนของมังกรสายฟ้า (Land of the Thunder Dragon)” ในปี ๒๕๕๔

ผมคิดว่า การเดินทางไปยุโรปและอเมริกานั้น มีเงิน ก็ ไปได้ทันที แต่โอกาสที่จะไปภูฎาน นั้นยากมาก เพราะเขาจำกัด จำนวนนักท่องเที่ยวในแต่ละปี และมีเพียงสายการบินเดียวที่บินไป ภูฎาน คือสายการบินแห่งชาติ “ดรุ๊กแอร์”

โดยความเป็นจริงแล้ว การพัฒนาด้านการเกษตรของ ประเทศไทยเจริญรุดหน้ากว่าของภูฏานมาก แต่สิ่งที่ปลุกเร้าให้ผม อยากไปศึกษาดูงานที่ภูฎาน ก็คือ การได้ไปดูให้เห็นกับตาว่า เขา ทำกันอย่างไร จึงเป็นที่ยอมรับกันทั่วโลกว่า… ชาวภูฏานเป็น ประชากรที่มีความสุขอยู่ในลำดับต้นๆ ของโลก ทั้งๆ ที่อาศัยอยู่ ในประเทศที่ถูกจัดอยู่ในประเทศที่ยากจนเป็นลำดับที่ ๑๙๑

เมื่อเดินทางไปถึงภูฎาน คำตอบแรกที่ผมได้รับและทำให้ผม รู้สึกทั้งในแนวนโยบายของรัฐบาลภูฎาน ก็คือ ชาวภูฏานทุกคนจะ มีที่ดินทำกินที่รัฐบาลจัดสรรให้ ๑๐ ไร่ ภายใต้การปกครองที่มุ่งการ พัฒนาให้ประชาชนมีความสุขมากกว่าอย่างอื่น

ประเทศภูฏานได้สร้างแนวคิดใหม่ ในการนิยามความเจริญ ก้าวหน้าแบบองค์รวม โดยการวัดความอยู่ดีมีสุขที่แท้จริงมากกว่าการบริโภค ซึ่งทำให้ภูฎานกลายเป็นผู้นำในการเผยแพร่แนวคิดเรื่อง “ความสุขมวลรวมประชาชาติ” (Gross National Happiness : GNII) ซึ่งเป็นแนวคิดที่ริเริ่มโดยกษัตริย์จิกมี (King Jigme Singye Wangchuck) แห่งภูฏาน ตั้งแต่วันแรกที่พระองค์ทรงขึ้น ครองราชย์ในปี พ.ศ. ๒๕๑๕

“ความสุขมวลรวมประชาชาติ” ไม่ใช่เป็นเพียงปรัชญาที่ เลื่อนลอย แต่เป็นการดำเนินการปกครองที่มุ่งเน้นให้ประชาชนมี คุณภาพชีวิต มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น โดยไม่ต้องหวังพึ่งพาการพัฒนา จากต่างประเทศมากเกินควร

ดัชนีชี้วัดการใช้ชีวิตอย่างมีความสุขของชาวภูฎาน ทำให้ ประเทศภูฏานมีระบบเศรษฐกิจที่มุ่งรักษาวัฒนธรรมและค่านิยมทางพุทธศาสนาไว้ได้ ท่ามกลางกระแสโลกาภิวัฒน์ โดยเป็นการวัดการพัฒนาประเทศ ที่ไม่ได้เน้นตัวเลขการเติบโตทางเศรษฐกิจ แต่เน้นที่ “ความสุข” ที่แท้จริงของคนในสังคม

รัฐบาลภูฏานเล็งเห็นว่า การพัฒนาเศรษฐกิจ มิได้เป็นเพียง ปัจจัยเดียวและปัจจัยสำคัญที่สุดของความสุข การมุ่งพัฒนา เศรษฐกิจอาจทำให้เกิดผลเสียหายต่างๆ มากมาย ทั้งความไม่เป็น ธรรมทางสังคม การสูญเสียความสมดุลทางธรรมชาติ และมลภาวะ แวดล้อมเป็นพิษ แนวคิดเรื่องความสุขมวลรวมประชาชาติของภูฏาน ยึดหลักว่า การพัฒนาสังคมมนุษย์ที่แท้จริงเกิดจากการพัฒนาทาง ด้านวัตถุและจิตใจควบคู่กันไป เพื่อเติมเต็มและส่งเสริมซึ่งกันและกัน

ความสุขมวลรวมในบริบทของประเทศภูฏาน จึงเป็นรูปแบบ ของการพัฒนาที่มุ่งเน้นการสร้างสภาพแวดล้อมที่ประชากรทุกคน มีโอกาสพบความสุขได้อย่างเท่าเทียมกัน โดยมีหลักการสำคัญ ๔ ประการ เป็นเสาหลักแห่งความสุขทั้งสี่ (Four pillars of happiness) คือ

เสาหลักที่ ๑ การพัฒนาเศรษฐกิจอย่างเท่าเทียมและยั่งยืน (Sustainable Economic Development) รัฐบาลใช้ความสุข ของชาวภูฏานเป็นตัวตัดสินในการเข้ามาของระบบทุนนิยม ไม่ใช่วัด กันที่จำนวนเงินและทรัพย์สินที่เป็นวัตถุสิ่งของ เพื่อให้การพัฒนาเศรษฐกิจเป็นไปอย่างยั่งยืนและเสมอภาค ระหว่างการตระเวนไป ตามมณฑลต่างๆ ของภูฏาน สิ่งที่ผมสังเกตได้คือ สภาพบ้านเมือง ที่เต็มไปด้วยศิลปะที่ได้รับอิทธิพลจากทิเบต มีอัตลักษณ์ที่โดดเด่น เต็มไปด้วยสีสันและลวดลายสะดุดตา บ้านเรือนมีรูปทรงทาง สถาปัตยกรรมและขนาดที่ใกล้เคียงกัน จนยากที่จะจำแนกได้ว่า บ้านหลังใดเป็นของเหล่าเศรษฐีมีเงิน หรือเป็นบ้านพักของเกษตรกร

ที่สำคัญคือ ผมไม่เคยสังเกตเห็นบ้านเรือนสไตล์ยุโรป สไต สเปน หรือสไตล์อื่นๆ ที่ผิดแผกแตกต่างกัน อย่างที่พบเห็นได้ง่าย ในเมืองไทยของเรา

ไปภูฎานคราวนั้น ผมยังจดจำความประทับใจที่เกิดกับผม คือ รอยยิ้มบนใบหน้าที่เปี่ยมไปด้วยความสุขของชาวภูฎาน ศิลป วัฒนธรรม และลักษณะอาคารบ้านเรือนที่มีเอกลักษณ์พิเศษเฉพาะตัว และมีความเท่าเทียม ไม่พบความแตกต่างระหว่างคนรวยกับคนจน

ผมพยายามเดินหาร้าน ไก่ทอด “KFC” ร้านแฮมเบอร์เกอร์ “Berger King” และร้าน “McDonald’s” หรือแม้แต่จะตระเวนหา ซื้อของใช้ส่วนตัว เล็กๆ น้อยๆ ตามร้านสะดวกซื้อ 7-Eleven” มองไปทางไหน ก็หาไม่เจอ แม้ว่าเราจะเดินหากันจนเหนื่อยล้าแล้ว ก็ตาม

เสาหลักที่ ๒ การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ (Conservation of Environment) ภูฎานได้กำหนดแนวทางในการพัฒนาประเทศว่า จะต้องไม่ทำลายความสมดุลระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ จึงยกเลิกกิจการค้าไม้กับต่างชาติ ส่งเสริมให้มีการอนุรักษ์ป่าไม้ และปลูกต้นไม้เพิ่มเติมทุกๆ ปี สัตว์ป่าก็ได้รับการ ดูแลอย่างดี โดย ๒๖% ของพื้นที่ประเทศ ถูกจำกัดให้เป็นเขต อนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่า

The important thing is that I have never noticed European style houses, Spanish styles or other styles. Which is different As can be seen easily In our country of Thailand

Went to Bhutan at that time I still remember the impression that caused me to be a smile on the face of the happiness of the people of Bhutan. Arts and culture and unique house styles And equal No differences were found between the rich and the poor.

I tried to find a fried chicken shop “KFC”, “Berger King” hamburger shop and “McDonald’s” shop, or even patrol. Buy small personal items at the 7-Eleven convenience store. “Look where you can’t find it, even if we walk together to get tired.

บทที่ ๓๔

ขอขอบคุณ : google.com

แนะนำติชม : scribblingsandsuch.com

เรื่องนี้ถูกเขียนใน สร้างความสุข และติดป้ายกำกับ , , คั่นหน้า ลิงก์ถาวร